पराधीन
' दैवजात दुःखे भरता , दोष ना कुणाचा पराधीन आहे जगती , पुत्र मानवाचा ' आमचा गंजका रेडिओ खरखरत होता . माझ्या मनात इमल्यावर इमले चढत होते . मिसरूड फुटायच्या वयात असेन मी तेव्हा . पण तेव्हाच नाही , मला कळतंय तेव्हापासून माझ्या बुद्धीची चाल तिरकीच . अडलेला माणूस आधीच नरम असतो . त्यात तो देवभोळाअसेल तर बुद्धी गहाण . हे मला फार पूर्वी लक्षात आलं . तोच नियम मलाही लागू आहे , हे समजत होतं , पण उमगलं फार नंतर . घरात दारिद्र्य तळ ठोकून होतं मला आठवतंय तेव्हापासून . त्यात माझ्या बापाला तेच आवडायचं . सगळा गाव त्याला संत म्हणायचा , यातच खुश होता तो . संतांची पोरं साली उपाशी असतात . लोकांना काय जातंय डोक्यावर घ्यायला . देवळात पुजारीहोता माझा बाप . चवली पावलीची मिळकत . त्यात लोकांचा पुळका . पत्रिका फुकट सांगायचा . पूजा बिजा सांगायला गेला तर देतील ती किडूक मिडूक दक्षिणा घेऊन घरी यायचा . आई तणतण करत कसंबसं निभवायची . तिला सवाष्ण म्हणून सणासुदीला बोलवत तेव्हा खणानी ओटी भरत . पाप ...
